Poniżej prezentujemy pełen tekst informacji wydanej przez Kopalnię „Ogorzelec” Sp. z o. o. w sprawie ochrony przyrody oraz wpływu jej działalności na najbliższe otoczenie i kierunków rekultywacji po zakończeniu wydobycia kopaliny ze złoża w rejonie Zielonej Skały. 

Jak każda działalność górnicza, tak również eksploatacja i przeróbka kamienia łamanego nie pozostają bez wpływu na otaczające środowisko, w którym żyje człowiek. Potencjalne oddziaływania mieszczą się w granicach tzw. terenu górniczego (150-400 m od granic eksploatacji). Spółka stara się minimalizować skutki swojej działalności, tak aby jej wpływ na otoczenie nie przekraczał dopuszczalnych norm, co potwierdzają kontrole dokonywane okresowo przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska. Ogólne zasady postępowania w tym zakresie określone zostały w decyzjach o środowiskowych uwarunkowaniach eksploatacji złóż Ogorzelec (rejon Zielonej Skały) oraz Ogorzelec I (rejon góry Pliszka).
Oddziaływania eksploatacji i przeróbki kopaliny oraz sposoby ich redukcji zestawiono w formie tabeli. Bezpośrednimi źródłami ww. oddziaływań są roboty strzałowe, załadunek i transport surowca (w tym także na zewnątrz zakładu) oraz kruszenie i sortowanie kamienia.

W 2001 r. Państwowy Instytut Geologiczny przeprowadził obszerne i szczegółowe badania mające na celu określenie rodzaju i ilości pyłów wytwarzanych w trakcie eksploatacji amfibolitu. Wykazały one, że zarówno skały, jak i pyły z zakładu przeróbczego nie zawierają substancji niebezpiecznych dla środowiska naturalnego, w tym zdrowia mieszkańców, a sumaryczna wielkość emisji nie przekracza dopuszczalnego poziomu.
Z uwagi na brak poziomów wodonośnych i dopływów szczelinowych, eksploatacja nie ma i nie będzie miała wpływu na wody podziemne. W obecnie czynnym wyrobisku gromadzą się jedynie wody opadowe. Podobnie będzie w przypadku projektowanej nowej odkrywki. Odpompowane wody wykorzystywane są w zakładzie przeróbczym, a ich nadmiar zrzucany jest przez osadnik do cieku powierzchniowego. Korzystanie z wód oraz zrzut wody kopalnianej i technologicznej odbywa się na podstawie pozwolenia wodno-prawnego.
Masy ziemne zdjęte w trakcie udostępniania złoża (nadkładowa warstwa gleby i zwietrzeliny) zezwałowane zostały na północny-zachód od wyrobiska. Sama eksploatacja, z uwagi na wysoką jakość kopaliny, jest i będzie praktycznie bezodpadowa. Odpady z eksploatowanych przez Spółkę urządzeń oraz odpady komunalne utylizowane są zgodnie z przepisami.
W najbliższym czasie Spółka planuje podjęcie kolejnych działań na rzecz ograniczenia uciążliwości związanych z działalnością kopalni. Będą one towarzyszyć także udostępnianiu nowego złoża i budowie nowoczesnego zakładu przeróbczego, przy jednoczesnym wyłączaniu z działalności obecnego kompleksu wydobywczo-przeróbczego i rozpoczęciu prac rekultywacyjnych. W wyniku docelowego przesunięcia całej eksploatacji na złoże Ogorzelec I nastąpi odsunięcie robót górniczych na odległość co najmniej 300 m od najbliższych zabudowań wsi (w przypadku obecnie czynnego wyrobiska odległość ta wynosi 100-200 m). Nowy zakład przeróbczy, którego projekt poddany zostanie odrębnej ocenie oddziaływania na środowisko, będzie zlokalizowany dalej od zabudowań, niż to ma miejsce w przypadku obecnego zakładu. Założenia i wyniki realizacji podejmowanych działań podawane będą do publicznej wiadomości.

Źródła:

• Projekt zagospodarowania złoża amfibolitu Ogorzelec (Przedsiębiorstwo Badawczo-Wdrożeniowe „Minerał”, Warszawa, 1995)
• Ocena oddziaływania na środowisko kopalni Ogorzelec (Biuro Badań Hydrogeologicznych i Ochrony Środowiska „Torexpo”,Toruń, 1995)
• Ocena oddziaływania na środowisko kopalni i zakładu przeróbczego w Ogorzelcu (Państwowy Instytut Geologiczny O/Dolnośląski, Wrocław, 2001)
• Projekt rekultywacji kopalni amfibolitu Ogorzelec (Usługi Konsultingowe i Geologiczne, Wrocław, 2003)*
• Projekt zagospodarowania złoża amfibolitu Ogorzelec I (Usługi Konsultingowe i Geologiczne, Wrocław, 2009)
• Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kopaliny ze złoża amfibolitu Ogorzelec I … wraz z Uzupełnieniem (Poltegor – Instytut Górnictwa Odkrywkowego, Wrocław, 2009-2010)
• Decyzja Wójta Gminy Kamienna Góra OŚ.7624.2-8/08/09 z dnia 09.03.2009  o środowiskowych uwarunkowaniach zmiany granic obszaru górniczego (…) wraz z planowaną eksploatacją występującego wspólnie z amfibolitem w złożu Ogorzelec gnejsu w charakterze kopaliny towarzyszącej**
• Decyzja Wójta Gminy Kamienna Góra OŚ.7624-7/09/10 z dnia 25.05.2010 o środowiskowych uwarunkowaniach wydobywania kopaliny ze złoża amfibolitu Ogorzelec I***

Podstawowe informacje o terenach górniczych (w tym mapy), rodzajach oddziaływań, klasie konfliktowości i ochrony złóż oraz projektowanych kierunkach rekultywacji, znaleźć można także w ogólnodostępnej bazie danych Państwowego Instytutu Geologicznego MIDAS – http://geoportal.pgi.gov.pl/portal/page/portal/MIDASGIS

* kierunek rekultywacji uzgodniony ze Starostą Kamiennogórskim, pozytywnie zaopiniowany przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego we Wrocławiu oraz Regionalną Dyrekcję Lasów Państwowych
** po zaopiniowaniu przez Starostę Kamiennogórskiego (inne opinie i uzgodnienia – nie wymagane)
*** po uzgodnieniu z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska we Wrocławiu oraz zasięgnięciu opinii społeczeństwa

Ochrona przyrody

W granicach oddziaływania aktualnej i projektowanej eksploatacji nie ma obszarów i obiektów, podlegających ochronie prawnej, ani zasobów naturalnych i zabytków wymagających specjalnej ochrony. W obrębie projektowanego obszaru górniczego, który porośnięty jest borem mieszanym (0,4% lasów w gminie Kamienna Góra), nie stwierdzono siedlisk roślin podlegających ochronie. Jeśli chodzi o występujące tam gatunki zwierząt to w rezultacie stopniowego udostępniania złoża ich populacje będą miały możliwość migracji i odnalezienia odpowiednich nisz na sąsiednich obszarach podobnego typu. Niezależnie od tego przewiduje się wdrożenie działań minimalizujących negatywne oddziaływania (wycinka drzew poza okresem lęgowym, wyposażenie drogi technologicznej w przepusty dla płazów itp.). Łąki i lasy położone w obrębie obecnego i projektowanego terenu górniczego nie podlegają bezpośredniemu oddziaływaniu eksploatacji, w związku z czym występująca tam fauna i flora (w tym gatunki chronione) nie są zagrożone.

Kierunki rekultywacji

Po zakończeniu wydobycia kopaliny ze złoża Ogorzelec, rejon Zielonej Skały poddany zostanie (zgodnie zdecyzją Starosty Kamiennogórskiego) rekultywacji w kierunku wodno-leśnym, typowym dla tego rodzaju obiektów. Skarpy wyrobiska zostaną odpowiednio ukształtowane i obsadzone ochronnym pasem krzewów. Wgłębne poziomy wyrobiska, po usunięciu urządzeń i odpadów, przez okres kilkudziesięciu lat ulegać będą samoczynnemu wypełnianiu przez wody opadowe. Powstały w ten sposób zbiornik (o powierzchni ponad 4 ha) wraz z otaczającym „nieużytkiem” (ok. 2 ha) zostanie zasiedlony w sposób naturalny przez różnorodne zespoły organizmów roślinnych i zwierzęcych,  tworząc nowy ekosystem (jednocześnie będzie to potencjalny obszar zastępczy dla zwierząt migrujących z rejonu góry Pliszka). Na opisywanym terenie proponuje się ustanowić tzw. użytek ekologiczny (jedna z ustawowych, indywidualnych form ochrony przyrody), który może spełniać także funkcje przyrodniczo-edukacyjne i rekreacyjno-turystyczne. Opisany sposób rekultywacji jest zatem formą kompensacji przyrodniczej z tytułu wartości traconych lub zagrożonych w związku z udostępnieniem nowego złoża.
Powierzchnia zwałowiska nadkładu ulegnie odpowiedniemu ukształtowaniu (co zapewni jego stateczność) oraz pokryciu warstwą gleby próchniczej, zeskładowanej uprzednio w zewnętrznych partiach zwału. W celu zapobieżenia pyleniu i erozji wprowadzona zostanie obudowa roślinnością zielną, motylkową i leśną. Przewiduje się wprowadzenie drzewostanu mieszanego z przewagą buka, co odpowiada siedlisku naturalnemu dla miejscowej strefy klimatyczno-wysokościowej. Teren (o powierzchni ponad 3 ha) przekazany zostanie ostatecznie Lasom Państwowym do dalszego gospodarowania.

Planowane wyrobisko oraz składowiska nadkładu w rejonie góry Pliszka zrekultywowane zostaną w kierunku leśnym, co poprzedzone zostanie stosownym projektem i wymaganymi przez prawo uzgodnieniami. Z uwagi na stokowy charakter odkrywki, kierunku wodnego w tym przypadku nie przewiduje się.